Met dertien partijen, die in twee uur tijd allemaal hun zegje moesten doen over een tiental onderwerpen, was het donderdagavond lastig tot een aansprekend lijsttrekkersdebat te komen. Af en toe ging de discussie voor even de diepte in het debat voor de verkiezingen van Hollands Kroon. Soms vlamde het debat even op.
Wie moet kiezen, wil op zoek naar de verschillen. Op een aantal punten waren die er niet. Alle partijen willen woningbouw in alle kernen, naar behoefte, en ergeren zich aan de bemoeizucht van de provincie op dit punt, omdat het voorzieningenniveau erdoor in gevaar wordt gebracht. De VVD voert in het Provinciehuis een lobby om dat beleid om te buigen, vertelde Jan Swaag, de lijsttrekker van de liberalen.
Voor de teloorgang van de winkels in de kleine dorpen introduceerde Jan Steven van Dijk (PvdA) een alternatief. Een buurtsuper kan in zijn ogen deel uitmaken van een multifunctioneel centrum en zo met lage kosten draaien, zeker als vrijwilligers zo’n winkel zouden bemannen.
Discussieleider Anja Pruijt, voormalig burgemeester van Zijpe, daagde de partijen uit een begrotingspost te noemen waarop bezuinigd zou kunnen worden. Ben de Lange (Algemeen Belang) wierp meteen maar een steen in de vijver door de bibliotheken te noemen. “Ik wil ze niet sluiten, maar privatiseren,” verduidelijkte hij.
Henk van Gameren (SDC) oogstte het eerste applaus, door te zeggen dat de gemeente tonnen zou besparen als ze minder adviesbureaus inzet. Elaine Vlaming (CDA) en Swaag vinden dat het aantal ambtenaren wel wat lager zou kunnen, als de nieuwe gemeente over een goed draaiende organisatie beschikt.
Dorpsraden worden gezien als een middel om de afstand tussen gemeente en inwoners beperkt te houden. Want die zal groter worden, vreest Pim de Herder (PVL). “Als de bewoners het willen, moet je er gehoor aan geven,” vindt Peter Meijer van de Senioren Hollands Kroon. Maar er zijn nog andere mogelijkheden, vindt Niels Busker (D66). Hij wees op sport- en muziekverenigingen, waarbinnen ook veel leeft. “Je moet alle informatiekanalen benutten.”
Rob Ravensteijn (LADA) vindt dat burgers meer zelfbestuur zouden moeten krijgen. Pas als ze in hun eigen omgeving hun problemen niet meer kunnen oplossen, zouden ze naar de gemeente moeten stappen. “De politiek moet macht en middelen durven afstaan aan de burger, opdat die zijn eigen omgeving kan inrichten.”
Busker wil geen extra schakel tussen gemeente en inwoners. “Wij zijn zelf volksvertegenwoordiger, moeten gemakkelijk benaderbaar zijn,” aldus de 34-jarige lijsttrekker van D66. Liever gaat hij op een bankstel in een winkelstraat zitten, om met het publiek te praten.
Enkele lokale partijen gaven af op de landelijk georganiseerde concurrenten, die veel politieke zwaargewichten uit Den Haag naar de Kop van Noord-Holland hebben weten te krijgen. “Een zwaktebod,” vindt De Lange, “alsof die partijen het zelf niet af kunnen.” Ravensteijn noemde het zelfs een schande. “Dit ondermijnt het verkiezingsproces.” Van Dijk had een andere lezing, uiteraard. “Hiermee laten we zien dat in dit land op verschillende niveaus wordt bestuurd en daarin zit de kracht van landelijke partijen.”
Over windenergie werd heel verschillend gedacht. De vervanging van bestaande windmolens in de Wieringermeer kan nog wel op enige bijval rekenen, maar er zijn ook aardig wat partijen die ze het liefst in zee zien staan. Dorien Sybenga (Progressief Wieringermeer) en De Herder vroegen aandacht voor zonne-energie. Die geven rendement zonder subsidie en zijn voor elke burger te bekostigen, zo redeneerden ze.
Megastallen zijn momenteel een onderwerp in de Wieringermeer en in Niedorp. Linkse partijen zijn principieel tegen. Johan Paul de Groot (ChristenUnie) vindt het een lastig onderwerp, want wanneer is iets nou mega? “En je kunt niet garanderen dat in een klein bedrijf beter voor dieren wordt gezorgd dan in een groot,” stelde hij. Sybenga gaf tegengas. “Hoe grootschaliger een bedrijf, hoe meer preventieve antibiotica je moet gebruiken.”